SHOAH

Produkzio urtea:1985

Herria: Frantzia

Zuzendaria: Claude Lanzmann

Gidoia: Claude Lanzmann

Argazkia: Dominique Chapuis, Jimmy Glasberg, William Lubtchansky

Iraupena: 544min.

Generoa: Dokumentala

• azaroak 3, 4, 5, 10 eta 11, 21:30tan SHOAH dokumental zikloa.
• azaroak 13 20:00tan: SHOAH zikloaren barruan AMICAL MAUTHAUSEN taldeko Rosa Toran-ekin solasaldia.

Ez da batere erraza SHOAH-z hitz egitea. Filmeak majia du, eta majia ezin da esplikatu.

Gerra ondoren, makina bat testigantza irakurri ditugu “Guetto”-ei eta exterminio zelaie buruz, eta ikaratuta geratu gara. Baina, Claude Lanzmann-en filme bikain hau ikusi ondoren, benetan konturatuko gara, ez genekiela ezer. Ezagutza guztia izan arren, filmean azaltzen zaizkigun ikaratzeko moduko bizipenez, ez genekiela ezer.

Lehendabiziko aldiz, gure buruan, bihotzean eta haragian bizi ditzazkegu, geure egin arte. Ez da fikzio hutsa, ezta dokumental hertsia ere. SHOAH-n, gertatutakoa, baliabide ugariz azaltzen zaigu: lekuak, ahotsak, aurpegiak. Zuzendariaren artea izan da, lekuak berpiztea hitzen bidez, eta hitzez adierazi ezin direnak, aurpegien bidez.

Esango nuke, montaje honek, ez daukala orden kronologikorik, gehiago dela, eraikuntza poetiko bat. Inoiz ez nuen imajinatuko hain lotura hestua lortzea ikararen eta edertasunaren artean. Jakina, bigarrenak ezin du lehenengoa ezkutatu, ez da estetika faltagatik, baizik eta ikara, edertasunen bidez, hain argi eta zorrotz azaltzen du, esan genezakeela maisulan baten aurrean gaudela. Maisulan bat, bere erarik gordinenean.

Simone de Beauvoir

SHOAH (hebreoz, exterminio), Claude Lanzmann zuzendari frantsesaren filme dokumentala da, 1985ean estrenatua, eta bederatziren bat orduko iraupena duena. Hitzezko historia dokumentala da, herrialde desberdinetan grabatua, hamar urtetan zehar. Bigarren gerra mundialean, juduen komunitateko exterminioko biktimen, lekukoen, eta borreroen

testigantzak jasotzen ditu, lehenengo pertsonan.  Dokumentaleko gonbidatu bakoitzak holokaustoarekin lotutako bere bizipenak kontatzen dizkigu.

CLAUDE LANZMANN, idazle eta kazetari paristarra, 1925ean jaio zen. 70. hamarkadan

zineman aritzea erabaki zuen, eta filme hau egiten hasi zen. Berak ukatu egiten du dokumentala denik:”filme bikaina da eta bakarra bere generoan”.

Bigarren gerra mundialean erresistentziako partaide izan zelako kondekoratua. Lanzmann-ek

erabaki du, historia hori bizirik irautea dokumentu berezi eta ikaragarri honetan.

“Film luze hau prestatzen ari nintzela, hildakoen artean bizi nintzen sentsazioa izan nuen. Heriotzaren erresumak irabazia zuen. Lekukoren bat bizirik aurkitzen nuenean, errautsetatik ateratzen nuen irudipena nuen. SHOAH-k azken unearen filmea da, gas-kamarako heriotzaren gogortasunarena, herri baten garbiketaren lekuko bakarrenena. Oso gutxitan esaten dute ni, gu erabiltzen dute.  Inork ez du kontatzen nolatan atera ziren bizirik, edota, irtenda gero, nolako bizitza izan zuten. Horrek ez du garrantzirik, ez nien galdetu”.

  “SHOAH era batean, hildakoak berpiztea da. Ez berriz bizitzeko, berriro bigarren aldiz hiltzeko baizik. Bakarrik ez hiltzeko, beraiekin gu ere hiltzeko. Hori da Shoah”.

“Ni ere, gerataeren garai horretakoa izan nintzen. Nire garaian pasatu zen. 1940an hamabost urte nituen. Desterratua izan,edo Auschwitzen edo Treblinkan erahila izan nintekeen .Nire inguruko senideekin ez zen hori gertatu. Garai horretakoa izan arren, hori ezin izan zen nire garaian gertatu. Halere, gertatu zen”.

• azaroak 13 20:00tan: SHOAH zikloaren barruan AMICAL MAUTHAUSEN taldeko Rosa Toran-ekin solasaldia. “ERREPUBLIKANOAK EREMU NAZIETAN”. Aurretik "Noche y Niebla" Alain Resnais-en dokumentala proiektatuko da.

           Aurten 70 urte bete dira faxismoa Estatu espainolean garaitu zenetik. Francori aurre egin zioten 200.000 borrokalari eta beste hainbeste ume, emakume eta adin guztietako zibilak Frantziara ihes egitea lortu zuten.  Bertako gobernuak hainbat konzentrazio esparrutan bildu zuen jendeatza hori. Gurs, Argelés, Saint Cyprien, eta abarretan.

           Urtea bete baino lehen, II. mundu gerra piztu zen eta naziek Frantzia okupatu zuten. Gauzak horrela, hainbat errefuxiatu errepublikanoentzat (anarkistak, komunistak, sozialistak...) fasxismoaren kontrako gerraren beste atal bat hasi zen: Erresistentzia.

           Nazien atzaparretan erori zirenak, borrokalariak izan edo errefuxiatu soilak izan, exterminioko eremuetara  eraman zituzten, bereziki Mauthausenera. Austrian kokatutako eremu horretara eramandako 10.000  errepublikanoetatik ia hiru laurdenak erahilak izan ziren.

           Bizirik irten ziren deportatu batzuk Amical elkartea osatu zuten 1.962an, nazien exterminioko eremuetako irteeran emandako hitza betetzeko: Sekula ez ahaztu han hil zirenak, beti gogoratu han gertatutakoak eta  nazismoari aurre egin, dagoen lekuan dagoela.

---------------------------------------------------------------------------------------------

EKAINAREN  8an: UN PEZ LLAMADO WANDA   (1988  Charles Crichton)

                         9an: BRAZIL  (1985  Terry Gilliam)

                       10an: EL SENTIDO DE LA VIDA   (1983  Terry Jones)

                       11an: LOS CABALLEROS DE LA MESA CUADRADA Y SUS LOCOS   SEGUIDORES   (1975  Terry Gilliam/Terry Jones)

                       12an: LA VIDA DE BRIAN   (1979 Terry Jones)

EKAINAK 13 : 10etatik aurrera   BIGARREN ESKUKO AZOKIE  (PLAZAN)

                           12tan MATADEITIK ABANTAUTE KALEJIRIE BOTAPAKIN

                           14tan BAZKAXE MATADEXEN

                           bazkal ondoren BAKOITZEK NAHI DUNA EITTEA

                           22tan KONTZIERTUE

                                      * MORAU TA AGOTAK

                                      * PETTI

EKAINAK 14   20.30tan   ANTZERKIA

                                      * PATETIK KABARETA

                                         (KILI-KOLO ANTZERKI TALDEA ESKUTIK)

MATADEIXEN 13 URTEZ…

Zenbat da 13 urte? Euli batentzat, izugarri. Zuhaitz batenzat, batez. 13 urtez beste era bateko kulturgiro baten parte direnentzat alde batetik lepo ta bestaldetik, oso gutxi. Emateunez, Azkoittiko Udaletxientzat gexegi ze oindik Matadeixe botatzeko asmotan jarraitze be.

Masaillin garitxo bat daukezunin egunek luze juteie eta zer esanik ez nerabezerun zaudenin. Emateu, Azkoittiko Udaletxie nerabezeruen daola eta bere masail apain makilatuen Matadeixen moroko garitxo zatar bat daukela, ezin duela kalea erten danak muturrrea parre ettexobelako. Hori lotsie, ai ama ridikulo hutse!!!

Alegin ugari egingottu Udaletxik bere garitxo danak makillaje andanakin tapatzeko, azidukin erretzen, Loiolan 5 durokun truke mirarixe billatzen… baiñe alper alperrik, beti nabarmen azalduko da garitxo zaztar hori.

Bittertin garitxo iraultzailik ez du apaingarririk ber, ez da lotsatzen bere izetiez, ez da makillatzen. Garitxuk toki onenin ertzeu gexenetan, danok ikusteko moroko tokixen, baiñe badaki, ixkutuko toki laiotzetan ertetzen. Garitxuk benetaukuk die nahi eo ez nahi.

Kulturie, espektakulu soillekin nahastea gexetan eta hori gure herrixen askotan ikuste deu, bañe guk pertsona danok sortzeko eta adierazteko deuen beharra eta eskubidie bezela ulertze deu. Matadeixe botazeko asmotan ibili da Azkoittiko Udaletxie 13 urte hauetan, baiñe ezingobe sekule bota (eskabadorakin ez behintzet) bertan sortu eta bizi izan ditugun milleka amets. Matadeixe beti hor eongoa, asko gealako beste bizi eredu baten sinesten deunak, gauzek aldatzeko beste ikuspegi bat probatzeko prest gaudenak, ahal bada humorez beteta. Matadeixe bezelako erainkin ear bat ezin da bota, gu bertan gaudelako, bertan bizi gealako, bertan goxatze gealako, bertan jolasten deulako, bertan parre eta near etteulako, bertan haserretzen gealako, bertan ikaste deulako, bertan…. Eraikiñe botaze badigube, beti sortukoa beste lekun bat, lekuie xarmie bertan ibiltze geanok emateixoulako.

ATZEA BETTU TA ABANTARIE HARTU AURREA JUTEKO!!!!!!

13 URTEZ BIZIK, ZUHAITZ ETA EULIXEKIN BATEA.

EKAINAREN  8an: UN PEZ LLAMADO WANDA   (1988  Charles Crichton)

                         9an: BRAZIL  (1985  Terry Gilliam)

                       10an: EL SENTIDO DE LA VIDA   (1983  Terry Jones)

                       11an: LOS CABALLEROS DE LA MESA CUADRADA Y SUS LOCOS   SEGUIDORES   (1975  Terry Gilliam/Terry Jones)

                       12an: LA VIDA DE BRIAN   (1979 Terry Jones)

Zine jardunaldixek. MATADEIXEN. Hitzaldiak 20.00etan (Afaimendatxo bat eongo da)

Adituak:

Harkaitz Cano: Zinea, telebista, literatura etabeste zenbait belar funerario. Maiatzak 19

Harkaitz Cano: Zinea, telebista, literatura eta beste zenbait belar funerario. Zuzenbidean lizentziatua, EHUn (Donostian). Lubaki Banda kolektiboaren baitan hasi zuen literatur ibilbidea, 1993an. Harrez gero, narrazioa, ipuingintza eta nobelagintza jorratu ditu. Literatura idazteaz gain, hainbat egunkaritan kolaboratu du, eta irrati zein telebistako gidoigile lanetan ere aritua da. Entseguan, Zinea eta literatura (2008), Ipuingintzan, Neguko Zirkoa (2005); Poesian, Norbait dabil sute-eskaleran (2001); Kronikak, Piano gainean gosaltzen (2000).

Andres Gostin : Begi hiltzailea. Maiatzak 20

Andres Gostin : Begi hiltzailea. Kazetaritzan lizentziatua. Ikus-Entzunezkoen irakaslea HUHEZI fakultatzean, (Mondragon Unibertsitatea). Egunkarian Zine Kritikak idazten zituen.

Maiatzak 21 Osteguna: PERSEPOLIS (Pelixe) 21.30etan Matadeixen

IosuneMuñoz: KOMIKIAK,ANIME ETA FILMEAK: EMAKUMEOK IRUDITAN. Maiatzak 22

. Iosune Muñoz: KOMIKIAK, ANIME ETA FILMEAK: EMAKUMEOK IRUDITAN. Skolastika literatura zerbitzuetako kidea. Jakituna; feminismoaz, emakumeen literaturaz, komikiaz…

Aitor Arregi: ZINEFORAK.Maiatzak 25

Aitor Arregi: ZINEFORAK. Zinema zuzendaria; Ekoizlea, Moriarti Produkzioak S.L-ren sortzailea; Ikus-Entzunezkoen irakaslea HUHEZI, Mondragon Unibertsitatean. Filmografia: Lucio (2007-Dokumentala), Sariak: Filma Dokumental Hoberenaren Goya saria. Cristobal Molón (2006-Animazioa). Glup una aventura sin desperdicio (2004-Animazioa).

JosebaMacias: Amerikalatina eta Zinea: Hegoaldeko begirada berezia. Maiatzak 28

Joseba Macias: Amerika latina eta Zinea: Hegoaldeko begirada berezia. Soziologoa eta kazetaria. EHU-n eta Kubako San Antonio de los Baños nazioarteko zinema eta telebista eskolan irakaslea da. Egin Irratiko zuzendaria izandakoa, Radio Euskadin esataria eta egunkarietako kolaboratzailea. Dokumental egilea: Chocó, una tragedia colombiana edo Cuba es trova. Telebistarako saioak ere egin ditu. "Palestina: el control del pensamiento en los EEUU. liburuaren egilea, Noam Chomskyrekin batera.

MAIATZAK    15    MATADEIXEN   22,OO etan

                                 * JHONNY ROCK   (Azkoitti)

                                 * DIRTY ACUSTIC BROTHERS  (Arrasate)

Bebarruko Jardunek EGITARAUE:
>  
>     •     Apirilak 30 dokumentala 21.30tan: Chicago Underground Trio
>     •     Maiatzak 1Kontzertua 22:30tan: Humor vitreo  + Eten + Akauzazte Danok

>     •     Maiatzak 2  20:00retan: Matadei berrittuen ostroko afai-meinda festa
>     •     Maiatzak 3 Antzerkia19:30tan: Txerriki Antzerki taldea “Etxe Berri de Luxe”

MARTKOAK     * 8   Jaixe  20,30ean  -  PELI   Matadeixen  "EN TIERRA DE HOMBRES"

Zuz.: Niki Caro  (AEB, 2005)  126 min.

                           *11 Asteazk. 21,30ean - PELI  Matadeixen " GALA"  Zuz.: Silvia Munt  (Katalunia, 2003 / dokumentala) 105 min.

                           *13 Ostiela  22.00ean - PELI  Baztartxon "EL PATIO DE MI CARCEL"  Zuz.: Belen Macias  (Espainia) 

                           *15 Jaixe     21,30ean - PELI  Matadeixen "SILKWOOD"  Zuz.: Mike Nichols  (AEB, 1983)  131 min.

                           *18 Asteazk. 21.30ean - PELI  Matadeixen "TINA"  Zuz.:  Joe Mantello (AEB, 1993)  118 min.

                           *27 Ostirela  22.00an  -  PELI  Baztartxon  "EL TRUCO DEL MANCO"  Zuz.: Santiago Zannou  (Espainia / 2008)                               

                            *28 Sapatun  22,30ean  - Matadeixen   KONTZERTUE                                 - KASIK  (Azpeitia)                                - WILLIS DRUMOND  (Ziburu)                                

                          *29  Jaixe 20.30ean  - PELI  Matadeixen  "¿QUÉ TIENES DEBAJO DEL SOMBRERO?"  Zuz.: Lola Barrera/Iñaki Peñafiel    (Espainia / 2006)  74 min.       

APIRILAK    

*1  Asteazk. 21.30ean - PELI   Matadeixen  "I´AM A CYBORG"  Zuz.: Park Chan-Wook   (Hego Korea  / 2006)  105 min.                              

*3 Ostirela  22.00ean - PELI  Baztartxon  "ESTOMAGO" Zuz.: Marcos Jorge  (Brasil-Italia, 2007)                              

 *3 Ostirela  22.30ean - KONTZERTUE  Matadeixen                              - 12 TRIBU                              

*5  Jaixe 20.30ean -  PELI  Matadeixen  "ATZEGI FILM LABURRAK" + "LE PRINTEMPS DE SANT PONÇ"  Zuz.: Mumenthaler/Epiney.  (Suitza / 2007-Doku)                              

*8  Asteazk. 21.30ean - PELI Matadeixen  "UNO POR CIENTO, ESQUIZOFRENIA"  Zuz.: Ione Hernaández  (Espainia/ 2007)  75 min. 

*15  Asteazk. 22.30ean - KONTZERTUE   Matadeixen   

  -  BOOGIE VAN

  -  THE FIVE TWISTERS    (Arrasate)                                                         

* APIRILAK 16, osteguna,  19'00tan, hitzaldia:
                    "Euskalerriko Paisajearen Historia"   
                     Jagoba Errekondo eta Asier Galdos  
                       Duela 17.000 - 15.000 urtetik gaur egunarte nola joan diren aldatzen ingurutako bazterrak...                                  
 

*17  Ostirela - PELI  Baztartxon  "EL CANT DELS OCELLS"  Zuz.: Albert Serra  (Kataluinia, 2008)    

Nork: AHT EZ! Gunea.2007/02/06 00:12:52.092 GMT+1
Etiketak: tav matadeixe euskal_herria azkoitia aht | Permalink | Erantzunak (0) | Errenferentziak: (0)

Izena:
]]>