Epika ala pirrika?

txirrindularitza | Iñigo Ibarguren |  2008/07/23  18:37

Kirol guztietan bat hautatu behar banu gogorrena bezala txirrindularitza aukeratuko nuke ziurrenik. Abiadura itzela, malda ikaragarriak, deshidratazioa, izerdia, indar mentala, arriskua, zaleen oihuak... ezaugarri guzti horiek kontuan izanda kirol epikoa dela esan dezakegu, pertsonen sufrikarioa eta muga fisiko nahiz mentalak mutur-muturreraino eramaten dituen kirol batez ari garelako.

 

Hori guztia egia da. Baina nik ezin dut dagoeneko kirol hau lehen ikusten nuen begi berdinekin ikusi. Eta ez dakit aurrerantzean ikusi ahal izango dudan. Piepoli italiarra eta Cobo espainarrak egundoko etapa egin zuten duela egun batzuk frantziako tourrean. Saunier Duval taldea defendatzen zuten biek, eta eskuak gora igota sartu ziren helmugan, olinpoko jainkoak balira moduan. Ez dago esan beharrik zale guztien babes eta txalo zaparradak jaso zituztela, ohore guztia irabazi zuten, ordu batzuetan behintzat. Talde bereko Ricco italiarrak positibo eman zuen hurrengo egunean ordea, eta Saunier Duval taldeak frantziako tourretik ospa egin du, ahal bezain isilen. Eta tour honetan izan dira aurreragotik ere beste pare bat positibo.

 

Irabazle izatetik galtzaile izatera ordu eskas batzuetan. Eredu izatetik gorroto eta ezinikusi nabarmenena sortzera zale askoren artean.

 

Bada gai honetan oso ondo ulertzen ez dudan ikuspuntu bat. Aurretik esan gabe doa ez naizela txirrindularitzan aditua eta nire iritzia guztiz diskutigarria dela. Txirrindularitza horrela dagoela, bata eta bestearen iritziak entzuten dituzu eta entzundakoak harritu egiten zaitu batzuetan, eta “harritu” esatean motz gelditzen ari naiz. Bati entzun nionez, arazoa frantziako tourrak berak du, bere hitzak literalki erabiliz “hainbeste kontrol eta hainbeste traba, utz diezaiotela nahi dutena hartzen, eta gero gerokoak.” Hori da kirol “epiko” honek utzi behar digun ekarpena? Hori al da txirrindularitza benetan maite dutenek lortu nahi dutena? Nola jakin liteke horrela azken egunean Parisera lehen postuan iristen den txirrindulariak benetan irabaztea merezi duela?

 

Kirolak lehenbizi utzi behar duen irakaspena gardentasuna da nire ustean. Batek egundoko etapa egin, garaile izatea lortu eta zale guztien txalo zaparrada entzun nahi badu, irabazi dezala bere entrenamendu eta izerdiaren emaitzaz, ez laborategian atera duten azken EPOaren sustantzi berriaz. Kirolak orain arte izan duen esentzia eta balore guztiak zaborretara doaz bestela.

 

Nik ez dakit nola lortzen duten baina, badaude txirrindularitza begi berdinekin ikusten jarraitzen duten zaleak. Garrantzitsuena “espektakuloa” bera dela esaten dutenak. Edozein prezio ordaintzen dela ere. Irabazi eta irabazi. Zer axola du garbi izan edo EPOS LEPO.  Uztarriako Pourrean parte hartzen ari direnei edo txirrindularitza “espektakulo” bezala defendatzen duten horientzat galdera bat dut amaitzeko. Baita txirrindularitza zaleentzat ere, orokorrean.

 

Nola definituko zenukete zuek kirol hau?

 Epika ala pirrika?

Lotura zuzena  |  Erantzun

 

Bi urte tronuan

patxadan | Iñigo Ibarguren |  2008/07/1  14:08

Sinesteak lanak ematen dituen berri bat kontatu zidaten aurreko batean. Baina ez pentsa gero sinestezina izateagatik gezurra denik. Ez dute alferrik esaten errealitateak fikzioa gainditzen duela. AEB-etan gertatu zen, Wisconsinen. Agian izango duzue bere berri, egunkari eta telebistan azaldu zela esan baitzidaten. Ni ez nintzen enteratu bere unean.

 

Emakume bat bere etxeko komunera joan eta eseri zen tronuan. Egin zituen nonbait egitekoak eta, zer bururatuko eta, gehiago mugitzeko gogorik ez zuela. Ziplo erabakia, aitzakia eta zalantza inozoetan ibili gabe. Zirt eta zart. Kanpoko bizitzaz aspertuta egongo zen beharbada, edo tronuan egoteko postura ikaragarri erosoa zela ohartuko zen une batetik bestera. Kontuak kontu, eta ez da txantxa, bertatik ez zela altxatuko erabaki zuen. Bi urte luzez egon zen bertan eserita. Bi urte. Hori bai dela egoskorra izatea.

 

Senarrak ematen omen zion janaria bertara. Telebista edo libururen bat ere eman beharko zion tartean behin, aspertuko zen bestela gajoa. Senarrak ere izango zuen arazoren bat ganbara alde horretan, ezin da ulertu bestela. Txantxak alde batera utzita ordea, eta hotz-hotzean pentsatzen jarrita, nola aguantatu ditzake burutik ondo dagoen norbaitek (hau eztabaidagarria bada ere), 730 egun komunean eserita???!!!! Pazientziatik haratago doan zerbait behar da horretarako. Hamaika entzuteko jaioak gara. Xelebreak gara pertsonak gero.

 

Kontua zertan amaitu zen ere jakin nahiko duzue. Esan zidatenaren arabera, egoerak ez zuen itxura onik hartu amaiera aldera (edo usain onik esan beharko nuke beharbada) eta egoera jasangaitza bihurtu zen. Azkenean, diskusio eta lehia gogorren ondoren, suhiltzaileak etorri omen ziren (era guztietako tramankuluz josita) emakumearen patua aldatzera. Ez dakit zehazki zer ikusi zuten komunera sartu zirenean, eta horretan gehiegi ez pentsatzea hobe.

 

Wisconsineko ospitale batean amaitu zuen azkenean gure protagonistak, baina ez pentsa bere kabuz joan zenik. Dirudienez, azkenerako komuneko tazan itsatsita geratu zitzaion ipurtalde horretako azala, eta komeria askoren ondoren komun eta guzti eraman zuten emakumea osasun egoitzara. Suhiltzaileek beraiek ere ez zuten lortu emakumea eta bere komun maitearen arteko harreman idilikoa hausterik.

 Eta ez da literatura. Egia hutsa da.

Lotura zuzena  |  Erantzun

 

Negar gutxiago

krisia | Iñigo Ibarguren |  2008/06/10  17:16

Aldizkari ezagun batean artikulu bat irakurri nuen aurreko asteburuan. Horrenbeste hitz egiten den krisi ekonomiko honi buruzkoa zen. Asko gustatu zitzaidan, bertan idazten zenarekin bat nentorrelako ziurrenik.

 

Denak negarrez ari dira. Eraikuntzako sektorea, inmobiliariakoak, elektrodemestiko kate handiak... denak krisian sartu dira nonbait eta, negar egiten badute, gobernuak beraien galerak babesteko diru laguntzak emango dizkietela dirudi.

 

Sistema hau aspalditik ondotxo ikasia dute antza, beraien gainean agintzen dutenek berdina egiten dutelako: banketxe eta multinazional erraldoiek. Hauek ez dute inoiz galtzen, ez dute jakin nahi “galera” hitz horrek zer esanahi duen ere. Galtzeko arriskuren bat sumatzen badute, argia, gasa, gasolina edo dena delakoaren tasak igo eta dena konponduta. Eta noski, eraikuntzakoek ere ez dute beste “erremediorik” izan. Azken urte hauetan diru “gutxiegi” egin dutela dirudi, eta orain negar egin beste erremediorik ez dute. Garai zailak datoz. Ulertu beharra dago. Ez dute ezer aurrezteko aukerarik izan. Etxebizitzekin espekulatuz atera dituzten milaka milioiak xahutu dituzte dagoeneko. Bate gabe gelditu dira. Erregutu gaitezen beraietaz.

 

Eta orain Eusko Jaurlaritza, gobernuak edo dena delakoak beraien laguntzan atera behar du. Lehen irabazten zuten neurri berdinean irabazten jarraitu nahi dutelako. Ezin dute gerrikoa estutu eta zertxobait gutxiago irabazi. A ze pena.

 Badaude 400 edo 500 euroko pentsioarekin aurrera atera behar duten pertsonak. Horientzat ez dago diru laguntzarik? Hauek ere negarrez hasi beharko dute...

Lotura zuzena  |  Erantzun bat. korteta | 2008-06-28 | 02:05

 

Hator, hator, mutil, etxera

lehenbailehen | Iñigo Ibarguren |  2008/05/19  13:27

Hilabete batzuk atzerago idatzi zuen blog hauetako erantzunen batean Begoña Eliasek presoen aldetik jasotako gutunek sortarazten zioten poz eta ilusioa. Ba nik ere ilusio berberaz gozatzeko aukera izan dudala esan dezaket.

 

Iker Iparragirreren gutun bat jaso genuen gure etxean, Parisetik nahiko gertu dagoen Bois d`arcy kartzelatik zuzenean bidalia.

 

Iker txiki-txikitatik ezagutu izan dut, ni baino urtebete zaharragoa izanik ere beti egon izan zelako nigandik nahiko hurbil, klase desberdinetan izanda ere, eskola berean ikasi baikenuen. Berarekin gogoratzean, bihurri aurpegiko mutil bat etortzen zait burura, irribarrea ia beti ahoan, ile kizkur eta luzea zintzilik. Eta beti alai, beti hitz edo galdera jatorren bat. Gogoan dut, eskolako garai haietan urtebeteko aldea izate horrek garrantzia handia zuela, eta zaharragoek ez gintuzten beti behar bezala zaintzen. Adinaren hierarkia horrek desberdintasun handia sortzen zuen batzuen eta besteen artean, denak hamaika edo hamabi urteko umemoko batzuk izanagatik. Horregatik oroitzen naiz beharbada hainbeste begirunez Ikerrez, ez baitut gogoan inoiz hitz txar edo desegokirik zuzendu zidanik.

 

Ez dago gehiago idatzi beharrik. Urte batzuk badira zoritxarrez herrian falta denetik, eta lehenbailehen itzultzea nahi nuke. Badakit beste asko ere zain dituela. Zain gaudek, Iker. Itzuli azkar.

 Ikerregatik bakarrik aritu naiz hemen baina, herriko beste presoak ere merezi dute tartetxo bat. Iritsiko ahal da denak batera Azpeitian elkartuko diren eguna. Gotzon, Xegu, Txapi, Kafe.... eutsi goiari.

Lotura zuzena  |  3 erantzun. Azkena: Ander | 2008-05-26 | 22:05

 

Amaierarik gabeko mundu bat

gomendio gisa | Iñigo Ibarguren |  2008/04/28  16:40

Gustuko liburuak aurkitzea zaila izaten da. Horregatik, asko estimatu izan dut beste norbaitek berari bereziki gustatu zaion liburu bat gomendatzen didanean. Eta, nik estimatzen badut, baliteke beste norbaitek ere nik haina eskertzea.

 

Horregatik nahi dut “Amaierarik gabeko mundu bat,” Ken Follett galestarraren liburu bikaina aholkatzea. “Un mundo sin fin” esan beharko nuke ordea, euskarazko itzulpenik ez baitago oraindik. Eta ez dakit itzuliko duten gainera. Irakurtzeko zaletasuna duzuenoi ezaguna egingo zaizue Ken Follett. “Los pilares de la tierra” eleberriarekin egin zen ezagun mundu osoan, 1989an. Ordudanik liburu eder eta mamitsuak idatzi izan ditu, baina “Los pilares de la tierra” delakoa gailendu da beste guztien gainetik.

 

Ingalaterran kokatutako Kingsbridge delako fikziozko hirian kokatzen da istorioa, XII. mendean. Ezin hobeto erakusten du Follettek garai hartako bizimodu gogor eta injustiziaz betea. Elizak zuen neurrigabeko boterea adibidez, apaiz xumeenetik hasi eta erlijioa eta sinesmenaren anparoan nahi zuten guztia lortzen zuten obispoekin amaituz. Noble eta zaldunek zuten anbizioa eta azpijokoa ere nabari agertzen da, titulu garrantzitsu eta bururik gabeko gerra eta liskarretan sartuta beti ere. Eta guztien azpitik, nola ez, herritar behartsuenak; nekazari eta komertzio gizona apalak. Baina liburuko protagonista nagusiak amets bat bete nahi du bere bizitza zentzuz bete dadin; sekula inork eraiki duen katedral zoragarriena sortu nahi du.

 

Bigarren zatia berriz, “Amaierarik gabeko mundu bat,” XIV. mendean kokatzen da, lehenengo eleberria baino 200 bat urte atzerago. Pertsonaia batzuk lehenengo liburutik zetozenen ondorengoak dira, eta horrek jarraipen moduko bat ematen dio eleberriari. Intriga, gerra, anbizioa, amodioa, boterearekiko borrokak, bortxaketak, injustizia, sexua... denetarik ekartzen digu bigarren zati honek, baita inoiz gizateriak sufritu duen drama latzenetako bat ere: Europan garai hartan bizi zen jende erdia heriotzara eraman zuena: pestea edo izurrite deritzana.

 

Bigarren eleberri honetan ere agertzen da katedral baten eraikuntza, eta Ken Follettek liburuaren amaieran aitortzen duenez, Gasteizko Santa Maria katedralean egiten ari diren eraikuntzan inspiratu zen bere obraren zati bat idazteko. Gasteizeko hiriak katedralaren kanpoaldean Folletten brontzezko estatua bat ipini du, esker moduan.

Lotura zuzena  |  Erantzun bat. Osky | 2008-04-28 | 17:30

 

Albiste zaharragoak »»