Okinaren semea naiz.
Hemen, ene arima,
ez zuri, ez beltz bizi  da.
Erazarri  bezperatan entzuten ahal dut
zurruntasunez, lainopetik,
tximeleta gorrien hegadaren usaina.
Lamia ulegorrien berbotsa,
behiala gizon-emakumeen erreinu zen honetan.
Zaldun basatien lorratzez jantzia.
Ezpata hotsez lokartzen ziren egunak,
okinaren auspoaren ufadak
goiztiri urdinak zekartzan.
 
Okinaren semea naiz.
Errepiren jabe,
gari sailetan ostentzeraino.
Basoko izaki ororen ahurride,
pago lotien xirula hotseko arnasak hala nahita.
Ibaiko uren gainetik atzaparrez
olerkiak irudikatzen zituen arranoarekin
berba egiten saiatua,
zaldi zurien kondairak lumadian leituz.
Hostotza tapituen gorteiatze dantzak
gailurretara ninderaman.
Eta bide-gurutzean etzanda,
lurrak, joandakoen ehunka adioz
torturatzen  ninduen.
Bihurrerak,
umanten* bihurrerak, geritu.*
Okinaren auspoaren ufadak
isildu ziren arte.
Okinaren auspoarentzat
eskurik ez zenean,
ene mundua erre ez zedin,
ene mundua keetan gal ez zedin,
arrotzen mundua erre nuen.
Arrotzen mundua keetan infernuratu nuen.

Ilargi amaren mugetan
entzun zitezkeen
otsoen uhuri odolez histuak,*
joandakoen zainetatik
egarri eraile.

Arradizetatik,*
saminez armatuta,
azken zaldidi bat.
Aberritik desterrura.
Gure ibarretatik,
etxola hutsen surmurra,
gizonen malkoa,
bortxaren urrina,
asaben mundua.

Zaldien aho-burdinen ikarak
erakutsi zigun ostertza.
Sull-zra haran handiaren atea,
harrizko zubi ttipia,
aberriaren asasinoen arnasats asegaitza.

Loreen eskualdeko gudamutilak gizazain,
hatzak goseak hamikatuz,
ezpata-buruaren fereka eskuturrean.
Ezkutarma eta altzairu
elikatzen ginen,
hisia* bihotzaren ohaide.*
Trumoiak garrasien ataurrean,
haragiaren etena ondoren,
arrastiri gorria anaientzat.
Zuk idatzi zenidan hilartitza
Oh aberri maite,
arrastiri gorria munduari.
Lainoetan gure odola,
auhenak isildu ziren
Oh aberri maite.
Zure emasabelera ostera
Oh ama aberria.

Sustraietan existitzen da ene bizilekua,
urak ausart
euren bidetik atera diren
ene gartzelan.

Atarian,
ehun urtez urkaturiko neskatiko urdina.
Zuhaitz hiztunen pentokan*
zaindari agertzen naiz,
hil-beltzeko ilargien garaian.
Ene borreroekin jarritako hitzordura,
bekatuen zaurietatik
betikotasunera.

Eguna zen hartan,
gauaren eskuizkribuak lege.
Oskarbi zuloetan
lainoa makur.
Lurraren egarririk eza,
arimaren kateen astuna.

Hau da niri dagokidana,
ponitu beharrekoa.
Ene pentokan,
zaldi zurien jaun,
borreroen borrero,
umant ustean,
umezurtzen negarra bidaide.
Amen nahigabearen garrasi lehertua.
Ezereza.

Idatzi zaidazu azken lerro bat,
amaiaren hasera.
Udaren azkeneko arginabar moteletan,
zu zara hosto herdoilduak
zapaltzen lehena.
Nintzenetik zara,
ginenetik kimu.
Behinola hemen,
ameskeriaz,
paradisua arimaratu nuen.
Ene abernuaren gainetik
ni arimaratu nahi nauzu.
Zure hitzen doinutik
pakea eros ahal dut.
Errautsetatik aberria.
Zure arimatik nirea.

*************

Umant: Heroi.
Geritu: Sendatu
Histuak: Asetuak.
Arradizetatik: Sustraietatik.
Hisia: Tema, setakeria.
Ohaide: Amorante
Pentoka: Mendi muino.

*******************

Djamilari sortaldetik datorkio zigorra.
Ehun beltzak, oinak sugarretan.
Djamila basamortuko zuntz-hausturetan ezkutuka dabil,
nerabezaroa gautzen zaiolarik.
Bihotza entzuten du Djamilak,
hondar-ekaitzek itsutzen dutelako.
Zurrunbiloetan zure begien durundiak
gatz putzuetatik haratago,
ametsen mundura darama Djamila.

Gaur, gamelu zaharren baten haragiak
hiltzeko beste modu bat eskeini diezaioke.

********************

Antzina ziren begi zureak
egipziar erreginen niniak.
Lurralde antzu zirenetan,
lurralde siku direnetan.
Emaidazu ostertza,
marraztu zaidazu zerua izarrez josia.
Zuk ikusten duzuna gura dut
heriotzak libre eraman nazan.

Gari sailak.
Ispiluetan zuhaitzak
hosto urdinez.
Zaldi askeen irrintzia.
Gailurretako elur gaztearen baitan
egarria asetu zaidazu.

Pago eroriaren sutondoa,
egongelako pianoa.
Anai-arreben berotasuna.
Sukaldea.
Amaren presentzia hilezkorra.
Bizkarrean eskua,
sorbalda bat.
Aita.


Textua: Eneko Garmendia
Argazkia: Iban Etxezabal

Normaltasunez amaituko dela dirudi.
Urak bare antzean.
Hogeita hainbat orduren buelta horri so.
Akabo gaurkoa.
Hala dirudi.

Azken boladan ametsak aldrebesten zaizkit.
Marmario sakon bat.
Danbor edo dunbel hotsa, ez dakit,
etengabe bailaratik.

Egunerokotasunaren plazerrak.
Ostiral arratsaldeko kafea,
garratz sumatu dut.

Ametsetan blai,
zerua gorritzen ote den iruditu zait.
Ba ote?

Etxeruntz.
Jendea gora begira.
Zeruak dakar, nonbait, egia.
Atetik kalera pausoak.
Isiltasunak kateatuta,
inguratzen nauen beirazko munduan
kostaldea agertzen zait.
Itsasuntziak noraezean.
Marruka ilunabarra.

Bost ontz zuri eguerdian.

Lurrak hondoratzen diren gunean.
Begiak lausotu aurretik.
Berandu baino lehen.

Bihotza hotz.
Hilerria agerian.
Itsasuntziak, bata bestearen ondoan.

Begiak soberan, ezinezkoa ikustea.
Lur-muturrean garrasi egin diot
untzi beltz bati.
Alferrik da.

Hortzak agerian babesetik.
Kroskoa kraskaka.
Urak daramatza gorpuak.

Izuarekin solasaldian,
hondartza bera marrazten saiatu naiz.
Eguzkiaren laztan atsegina,
uraren naturaltasuna.
Murgildu eta edabe zenekoa.

Altxamendura deituak, ozeano eta zeruak.
Inteligentziaz haratago, indarkeria.
Lurrunetara kondenatuak.

Lurruna, mundua itsutzeko.
Lurruna, gizakia jo eta zanpatzeko.
Zurrumurrua, azken kolpearen bezperan.

Lapurtzat dut ene burua.
Lege guztien gainetik, aske.
Lotsagabe.

Nazkagarria.
Erosotasunaren jainkosari
eliza eraiki diot.

Txikizioaren itun berritik abiatuta,
natura hanka azpian preso.
Itsasoa, ai itsasoa.
Lehortu nahi izan dut,
biltegi bilakatu.
Anker halakoa.
Hotzak bero.
Gazia, gozo.
Ondorengotzarik ez da jada.

Neurekoikeriaren mugetan dantzan.

Datorrena pairatu beharra
iritsi zait ustekabean
Ametsak gaizto.
Egiaren zaztada gordina.
Ostertzean, zerua gorritzen hasi da.
Zerua gorritzen hasi da,
urak urruntzen arratsean.
Arnas hartu dut, nahi dut.
Zeruak kezkatzen nau.
Soldadu beltzak prest.

Badator.
Haitzak zorrotz,
itsasoa oldartzear.
Gizateria aienez jantzia.
Odola.
Lapurrak gartzelan, urkamendira bidean.
Amaieran, hasierara.
Liburuaren lehen orrialdera.
Idazlearen esku.

Bost ontz zuri…

Testua: Eneko Garmendia
Argazkiak: Iban Etxezabal

Oraindik bero hura itsatsirik daramat.

Lurralde ezberdin batean jaioa,

okerreko arraza baten jabe antza.

Kolpatua, giza-lotsaren usaina.

Bizirik, heriotzean.

Egurrezko kaiolak,

aurpegiak oroimenean,

errautsak arnas.

Gizon hura gogoan, begirada bat.

Gorenetik usteltzen,

esku bat sorbaldan,

gailu hilgarria zelatan.

Pasabidean atzera begiratu nuen,

guztiaren amaieran.

Ez zen izan garrasirik, bultzadarik.

Zertarako?

Sarraila entzuten dut erortzen.

Iluna eta sugarra,

errautsak arnas.

Egurrezko ateak erori ziren.

Zalaparta zakur hotsarekin,

iltzeak irainetan.

Emaztea lurpean gordea.

Haurrak aspaldi agurtu nituen.

Azken hamaika eskailerak batean.

Hezurrak hauskor,

odoletan ordurako.

Burdinazko sugearen sabeletik at,

ura erasoan, izurritea gara.

Hesi eta arantzazko basamortuan,

anaia gehiegi noraezean.

Lokatza elurraz,

hotza malkoez,

ametsak.

Atarian, pertsona bat zintzilik;

Azala, arraza… biluzik.

Judua.

Kateen besarkada gorputzean.

Ate andana, danbatekoak.

Oinazearen doinua.

Mamuak gauerdian.

Gure amen erahilketen oihua.

Laino artean dator eguna.

Samina.

Arigirik eza guretzat.

Urteetan egunak.

Milaka ordu

pentsamenduan galduak.

Argazkien laztanean,

malkoen lehortzean.

Inoiz, berriro gurutzatu dut infernua.

Ume bat nintzenean bezala.

Germania erorian,

kea eta eraikin eraitsiak.

Askatasunerantz,

preso izan ziren kaleetan barna.

Gorpuak nonahi, euritan itoak.

Isiltasuna.

Britaniar tankeen trakets-hots mutua.

Ibilbide bera.

Hesi, harresi eta arantza.

Geziak ene bihotzera.

Aita ikus dezaket, trapuz jantzita.

Esku latz hark estutzen ninduen,goxatzen.

Amari deika, herioz.

Horma koldarrek irensten zuten izena.

Ezintasunaz etsita.

Azkenean erahila.

Emakume ilehoria datorkit gogora,

seme hila besoetan.

Zauritan  blai, hautsaren eta odolaren izarapean,

alemaniar emakume ederra ageri zen.

Soldadu setatsuak, uzkur.

Azken bala bat,

azken judu batentzat.

Ilunantzera bidean.

Karrika goibeltasunezkoan semea betiko.

Hizkuntz arrunt adiezinean,

bizitza trukean.

Hila behar nuke.

Hiru arnasaldi etenen zorra.

Hila nahi nuke.

Hiru arnasaldi etenen pisua.

Arnas haien beroa gogoan.

Bakarrik.

Hila nahi nuke… euren ondoan.

PD: Gezurra dirudien arren, hesi artean hazitako herriak, hesirik handienak eraiki ditu.