Euskal Herriko emakumeen eskubideen gutuna (III)

EMAKUMEA | Emakumeen eskubideen gutuna |  2007/03/6  08:59

HERRITARTASUNA


Egungo herritartasunaren kontzeptuak, gehien nagusitzen den giza taldea, gizonezkoena unibertsala kontsideratzen du. Herritartasunaren ulermen honek emakumeak ikusezinak izatera eramaten gaitu. Emakumeok unibertsaltasun horretan barneratzean ikusezin bihurtzen garelarik.

Emakume eta gizonen arteko harreman ez parekoek, giza eskubideetan dute zeresana. Honela, giza eskubideak adostu zirenean, emakumeok herritartasunetik at geratu ginen. Giza eskubideak eremu publikoaren baitan definitu ziren, eskubide hauek espazio publikoan onartu eta ezagutarazi zirelarik. Honela,  emakumeoi atxikitzen zaigun eremu pribatua,  eskubideak zerrendatzetik kanpo geratu zelarik.

Hala ere, berdintasun formalaren lortzea ez da nahikoa benetako parekidetasuna eskuratzeko. Herritartasuna, eskubideak izateko eta hauek betearazteko eskubide gisa ulertuta, emakumeok ere erabakiak hartzen diren jendarteko eremu guztietan berdintasunez parte hartzeko eskubidea barne hartzen (inplikatzen) du.

“Publikoak” ezin du jarraitu gizonezkoen propietate izaten eta “pribatua” berriz emakumeen dominioa. Gainera, bi eremu hauek ez daude banatuak, elkarlotuak daude eta beraz dikotomia hau apurtu eta berreraiki beharra dago bi eremuak herritarren eskubideak biltzen dituzten eremu gisa kontsideratuz.

Herritartasunaren kontzeptu berri bat eraiki nahi dugu, zeinak kontutan hartuko duen “pribatu” deitzen zaion eta emakumeoi lotu izan den eremua, zeinaren lanik garrantzitsuena pertsonen zaintza eta haztearen ardura izan den, hau da azken batean egon daitekeen kezkarik sozialena. Pertsonen biziraupenerako ezinbestekoak izan diren jarduerei garrantzia eman eta izendatu nahiz berreskuratu nahi ditugu, batez ere orain arte ezkutuan eta onarpen sozialik gabe iraun dutenak.

Herritartasun eskubideak berplanteatu nahi ditugu, baina ez gizonaren eta bere onuraren arabera, baizik eta ezkutuan baina bizitzarako beharrezko diren jarduerak betetzen dituzten emakumeen arabera baizik.